Эпĕ туса пĕтереймен ĕçсене эсир туса пĕтерĕр (И.Я. Яковлев)
Чĕмпĕр Ен чăвашĕсен хаçачĕ
1989 çулхи раштавăн 30-мĕшĕнче тухма тытăннă
 

Яковлев музейĕ – 25 çулта

2016 çулхи чӳк уйăхĕнче «Чĕмпĕр чăваш шкулĕ. И.Я. Яковлев хваттерĕ» музей уçăлнăранпа 25 çул çитет. И.Я. Яковлевăн ĕçĕ-хĕлĕпе, пурнăçĕпе паллаштаракан музей «Родина В.И. Ленина» музей-заповедник йышне кĕрет.
 
Иван Яковлевич Яковлев (1848 – 1930) – чăваш халăхне çутта кăлараканĕ, пултаруллă педагог, чăваш алфавитне çыраканĕ, пĕрремĕш букварь кăлараканĕ, халăх йăли-йĕркипе юрри-кĕ-ввине пуçтараканĕ, историкĕ, этнографĕ, чăваш чĕлхипе тухнă пĕрремĕш учебниксен авторĕ, вырăс произведенийĕ-сене чăвашла куçараканĕ. И.Я. Яковлев Чĕмпĕр чăваш шкулне – чăваш халăх историйĕнчи пĕрремĕш наци шкулне, халăха вĕрентекенсене хатĕрлекен заведение - йĕркелесе яраканĕ.
Чĕмпĕр чăваш шкулĕнче чăвашсем кăна мар, вырăссем, тутарсем, мордвасем, марисем пĕлӳ илнĕ. 1917 çул тĕлне ку вĕренӳ заведени 1200 учитель хатĕрлесе кăларнă.

Текста малалла вулăр...

Мускавра Яковлев палăкĕ çĕкленсе ларĕ

Этемлĕх историйĕнче вышкайсăр ĕçсем тунă улăпсене асăнасси – чĕррисемшĕн сăваплăран та сăваплă тивĕç.
Чăваш халăхне çутта кăларассишĕн пĕтĕм пурнăçне халалланă Аслă Вĕрентекенĕмĕре И.Я.Яковлева чысласа юлашки вунăçуллăхра икĕ палăк – Чĕмпĕрте тата Тутарстанри тăван ялĕнче – çĕкленĕ. Астăватăп-ха 2006 çулта юпа уйăхĕ-нче Чĕмпĕрти чи илемлĕ урамсенче пĕринче Патриарх палăкне чаплăн уçнине. Пĕтĕм чăваш тĕнчишĕн пысăк пулăмпа кĕрсе юлчĕ вăл. Çур ĕмĕр ытла ĕçлесе пурăннă хулара ĕмĕрлĕх канлĕх тупма ĕмĕтленнĕ Иван Яковлевич, анчах та шăпа ăна Раççейĕн тĕп хулине ачисемпе мăнукĕсем патне çул тытма пӳрнĕ. 1921 çулта яланлăхах сывпуллашнă вăл хăй чун панă сăпкапа – Чĕмпĕр чăваш шкулĕпе. Мускавра Аслă Вĕрентекенĕмĕр 9 çул пурăннă, ун патне нумай-нумай чăваш пырса çӳренĕ. 1930 çулхи юпан 23-мĕшĕнче ĕмĕрлĕхех куçне хупнă Иван Яковлевич.

Текста малалла вулăр...

Архивное наследие Ивана Яковлева

(Окончание. Начало в №№ 41-42.)
 
11. СЕМЬЯ
В книге есть такие строки: «В семейной жизни я был счастлив и в жене, и в детях моих».
Перед нами выписка из метрической книги Крестовоздвиженской церкви Императорского Казанского университета. В этом храме 26 сентября 1877 года состоялось бракосочетание 29-летнего инспектора чувашских школ Ивана Яковлевича Яковлева с 16-летней гимназисткой Екатериной Алексеевной Бобровниковой. Она с 10 лет осталась сиротой и воспитывалась в семье наставника Яковлева Николая Ивановича Ильминского. Он же стал од-ним из свидетелей со стороны невесты, на его квартире и свадьбу сыграли.
Одним из свидетелей со стороны жениха выступил тайный советник Пётр Дмитриевич Шестаков – тогдашний попечитель Казанского учебного округа.

Текста малалла вулăр...

Аохивное наследие Ивана Яковлева

(Продолжение. Начало в № 41.)
 
С переводами с русского на чувашский было сложнее. Первые попыт-ки, предпринятые Яковлевым ещё в гимназии, не удовлетворили его. Иван Яковлевич сокрушался: «…Из моих опытов ничего не выходило, тогда как кое-что удавалось при переводах с немецкого на русский, с русского на латинский».
Выручил советом выдающийся педагог и просветитель, профессор Казанского университета Николай Иванович Ильминский. Он на наглядных примерах объяснил своему любимому ученику: «Не надо при переводах руководствоваться буквальным переложением текста с одного языка на другой, из слова в слово. Надо схватить мысль и, выражая её, принимать в расчёт особенности, дух данного языка».
В переводческом деле Яковлев во главу угла ставил «христианско-культурное просвещение чувашского народа».

Текста малалла вулăр...

Библия и «Духовное завещание чувашскому народу» И.Я.Яковлева

Христиане называют Библию духовным хлебом. Библия дает духовную пищу: Слово Божье. И это очень верное сравнение. Многие поколения людей в самые тяжелые минуты обращались к Библии за помощью, ибо она открывает нам не только кто мы и для чего существуем, но и показывает, куда мы идем.
Жить на земле – значит строить свою жизнь на основах человеколюбия, упражняя в доброте свою душу и сердце. Христианская вера имеет глубокие корни на нашей Родине. Многие люди нашей страны были верующими, и это помогало им принести для отечества максимально большую пользу. Таким был чувашский просветитель, великий педагог и великий человек – И.Я.Яковлев.
Вся жизнь Яковлева была отдана честному служению своему народу, которому, как он считал, обязан своей жизнью (появившись на свет круглым сиротой, он не был брошен на произвол судьбы, был усыновлен благодаря добрым обычаям чувашского народа).

Текста малалла вулăр...

Кăнна Кушкинчи часавая сăваплатрĕç

Юпан 23-мĕшĕ – чăваш халăхĕшĕн паллă та хурлăхлă кун. Çак кĕрхи кун Мускавра 82 çулхи Патриархăмăр И.Я.Яковлев çут тĕнчерен уйрăлнă. Чăваш халăхне çутта кăлараканĕ çуралнă Тутарстанри Теччĕ районĕнчи Кăнна Кушки ялĕнче çак кун яланах хурлăхлă митинг иртет. Кăçал вара ялта урăх пулăм пулса иртрĕ, савăнтараканни. Авăн уйăхĕнче Кăнна Кушкинче Иван Яковлев çуралнă çурт вырăнĕнче çĕнĕ часавай тата ялтан тухнă паллă çынсене асăнса лартнă мемориал стели уçăлнăччĕ. Яковлева асăннă кун çак мемориал центрне сăваплатрĕç.
Ял варринче вырнаçнă асăну мемориалĕнче ялтан тухнă мухтавлă çынсен сăнĕсем вырăн тупнă: И.Я.Яковлев (чăваш халăхне çутта кăларакан), Александр Тимбай (поэт, прозаик, СССР Писательсен союзĕн членĕ), Алексей Рекеев (педагог, куçаруçă, тĕн çынни), Тиххăн Петĕркки (прозаик, драматург), Иоаким Максимов-Кошкинский (чăвашсен профессиллĕ театрне йĕркелесе яракан), Анна Казакова (ЧАССРăн тава тивĕçлĕ артисчĕ), Александр Алка (Чăваш халăх поэчĕ).

Текста малалла вулăр...

Тăвансене тĕл пулсан юрлассăм килет

Чăвашкассинче 31-мĕш хут Чăваш чĕлхи кунĕ иртрĕ (çав май халăх Ял кунне те уявларĕ). Хăнасем кӳршĕ ялсенчен, район центрĕнчен, Чĕмпĕртен килсе çитрĕç.
 
Чи малтан ачасем, çитĕннисем, сурпан сырнă хĕрарăмсем, çăпата сырнă арçынсем Культура çурчĕ умĕнчи çеремре картана тăрса вăйă каларĕç, юрăсем юрларĕç, такмак каласа ташларĕç. Халĕ шăпах ун вăхăчĕ – Мункун иртнĕ, Çимĕк çитмен-ха. Акă мĕнле савăнма пĕлнĕ-ха пирĕн несĕлсем! Кĕвĕ-çемĕ пĕтĕм ял çийĕн юхрĕ. Кунта Г.Г.Лисков çырса çĕнетнĕ «Çерем пусса вир акрăм» та, И.Я.Яковлевăн юратнă юрри те – "Çĕмĕрт çеçки çурăлсен" – янăрарĕç.
Малалла уяв Культура çуртĕнче тăсăлчĕ. Хисеплĕ хăнасене — район пуçлăхне Х.В. Рамазанова, унăн çумне А.А.Узикова, Анатолий Юман поэта тата УОЧНКА председательне В.И.Сваева чăваш пикисем çăкăр-тăварпа тата кăпăклă сăрапа кĕтсе илчĕç.

Текста малалла вулăр...

ИВАН ЯКОВЛЕВ – ЧĂВАШ ХАЛĂХ АПОСТОЛĔ

Çу уйăхĕн 15-мĕшĕнче область епархийĕ тата УОЧНКА пуçарăвĕпе Таса Сывлăш Апостолсем çине аннă ячĕллĕ чиркӳре пысăк мероприяти пулчĕ: И.Я.Яковлева асăнса кĕлĕ ирттерчĕç, Патриархăмăрăн палăкĕ умне чĕрĕ чечексем хучĕç, И.Я. Яковлев музейĕнче конференци иртрĕ.
Мероприятие Самар облаçĕнчи Клевлĕ (Клявлино) ял чиркĕвĕн настоятелĕ Николай атте; И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕ çумĕнчи И.Я. Яковлев ячĕллĕ ăслăлăхпа тĕпчев институчĕн сотрудникĕ, Пĕтĕм тĕнчери халăхсене пĕрлештерекен тĕн академийĕн академикĕ, «Россия Православная» обществăлла юхăмĕн Тĕп Канашĕн членĕ В.А. Смирнов; Ульяновскри чиркӳсен благочиннăйĕ Алипий игумен; Чăнлă районĕнчи Кивĕ Улхаш чиркӳ настоятелĕ Сергий атте; Мелекесс районĕнчи Çĕнĕ Майнăри чиркӳ настоятелĕ Александр атте; Чартаклă районĕнчи Хĕрлĕ Яр чиркĕвĕн настоятелĕ Андрей атте килсе çитнĕччĕ.

Текста малалла вулăр...

Илемлĕ чăваш юрри…

Çак ятпа иртрĕ Чăваш Сайманри шкулта И.Я. Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнине халалланă концерт.
Унта Чăваш тата Тутар Сайманĕсенчи шкулсенче вĕренекенсем тата фольклор кружокне çӳрекен пĕчĕк артистсем хăйсен пултарулăхне кăтартрĕç. Капăр чăваш тумĕ тăхăннăскерсем авалхи чăваш халăхĕн тата хальхи вăхăтри эстрада юррисене шăрантарчĕç. Куракансем уйрăмах Сергей Городецкий, Роман Самарцев, Андрей Симонов, Александр, Юля тата Анастасия Измайловсем, Алиса тата Алсу Алмаевсем, Ольга Вахтурова, Анна Михалкина, Елизавета Трошина юррисене лайăх йышăнчĕç. Чи пĕлтерĕшли — ачасем чăваш юррисемпе халăх умне тухса чăваш халăх культурине, йăли-йĕркине сыхласа хăварас ĕçре пысăк пулăшу пани.
Концерт умĕн Чăваш Сайман шкулĕнче вĕрентекенсем М.П. Батюк тата Р.Р.Юсупова И.Я. Яковлевăн пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ çинчен каласа пачĕç.

Текста малалла вулăр...

Халал пичетлесе кăларнă

Ульяновск облаçĕнчи чăвашсен наципе культура автономийĕн Чукун çул районĕнчи «Килĕшӳ» уйрăмĕ тата облаçри Саккунсем кăларакан Пуху депутачĕ А.Г.Еленкин чăваш халăхне çутта кăларакан çыннăмăр И.Я.Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнĕ ятпа Патриархăмăрăн тăван халăха панă Халалне пичетлесе кăларса асăнмалăх парне тунă.
Ăна А3 форматпа яка хут çине уйрăм пичетленĕ, текста чăвашла çырнă. Ун тиражĕ – 100 экземпляр. Ку ĕçе стена çумне çыпăçтарса хума меллĕ – вара çамрăксене вĕрентсе каланă сăмахсем яланах куç умĕнче пулĕç.
Аса илтеретпĕр: И.Я.Яковлев ку Халала Чĕмпĕрте 1921 çулхи çурла уйăхĕн 4-мĕшĕнче çырса хăварнă.
Çĕнĕ кăларăм
Ульяновскра пурăнакан таврапĕлӳçĕн, чăваш халăх ăсчахĕн М.Аляпкинăн «Серебряные россыпи Ивана Яковлевича Яковлева» кĕнекин иккĕмĕш кăларăмĕ пичетленсе тухрĕ.

Текста малалла вулăр...

Яковлев чунĕ пирĕнпе пĕрле пулнине туйрăмăр

Акан 25-мĕшĕнче Чăваш Патриархĕ Иван Яковлевич Яковлев çуралнă çĕршывра чаплă уяв кĕрлерĕ. Аслă Вĕрентекенĕмĕр çуралнăранпа 165 çул çитнине халалланă мероприяти темиçе тапхăрпа Теччĕ район центрĕнче тата Кăнна-Кушки ялĕнче иртрĕ.
Ирхи сакăр сехет тĕлне йышлă делегацисем Раççейĕн мĕнпур кĕтесĕсенчен килсе çитнĕччĕ: Мускавпа Шупашкартан, Свердловск, Челябинск, Самар, Чулхула, Ăренпур, Чĕмпĕр облаçĕсенчен, Пушкăрт Республикинчен, Тутарстанри чăвашсем пурăнакан хуласемпе районсенчи шкулсенче чăваш чĕлхипе литературине вĕрентекенсем, культурăна аталантаракансем, журналистсем, чăваш обществисене, автономийĕсене ертсе пыракансем, çыравçă-сăвăçсем, çивĕч перо ăстисем, артистсем тата ыттисем те.
Кăнна-Кушки ялĕнче чăваш çырулăхне никĕсленĕ чаплă Вĕрентӳçĕпе чăваш букварĕн авторне – И.

Текста малалла вулăр...

Çĕнĕ хулара – Чăваш чĕлхи кунĕ

Заволжски районĕнчи чăваш чĕлхипе культурине вĕрентекен 63, 72 тата 73-мĕш шкулсем 64-мĕш шкула пуçтарăнса Чăваш чĕлхи кунне ирттерчĕç. Мероприятие пĕтĕмĕшле И.Я. Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнине халалланă.
Чĕлхемĕре вĕрентекен Мария Карпова ачасене Иван Яковлев кам пулнине, мĕнпе палăрнине кĕскен каласа пачĕ. Унтан Мария Шипкова тата Дарья Трофимова (64-мĕш шкул, 11-мĕш класс) Иван Яковлевăн пурнăçĕпе, сулмаклă ĕçĕсемпе паллаштарчĕç. Аслă вĕрентекенĕмĕрĕн пурнăçне вĕсем пилĕк страницăна пайланă: вĕреннĕ çулсем; алфавит тата вăл çырнă кĕнекесем; шкулсем уçнă, инспекторта ĕçленĕ вăхăтсем; Чăваш чĕлхи кунĕ. Ун хыççăн ачасем мĕн ас туса юлнине тĕрĕслерĕç: пуç ватмăшсемпе викторинăсем ирттерчĕç. Ачасем кăткăс ыйтусене те хурав пачĕç. Çĕнтерӳçĕсене парнесемпе савăнтарчĕç.
Юля Иванова (64-мĕш шкул) Иван Яковлев чăвашсене пиллесе хăварнă Халалăн сыпăкĕсене вуларĕ.

Текста малалла вулăр...

Халăхăмăрăн ăс-хакăл ашшĕне халалласа

Димитровградри краеведени музейĕ йĕркеленипе хулари Е.П. Славский ячĕллĕ ăслăлăхпа культура центрĕнче «Духовный отец нации» темăпа наукăпа практика конференцийĕ иртрĕ. Ăна И.Я. Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнине халалларăмăр. Конференцие хатĕрленме 2012 çулхи çу уйăхĕнчех тытăннă: йĕркелӳ комитечĕ чăмăртанă, И.Я. Яковлев пурнăçĕпе ĕç-хĕлне тĕпченĕ, баннерсемпе куравсем валли материал пуçтарнă, чăваш ялĕсем тăрăх çул çӳрев йĕркеленĕ. Ку ĕçре пире вырăнти чăвашсен автономи хастарĕ Г.П. Улюкин нумай пулăшрĕ.
Культура центрĕн фойинче темиçе пайран тăракан курав йĕркеленĕ: кĕнекесен, Яковлевăн йăх-несĕлĕн сăн ӳкерчĕкĕсем, чăваш тумĕ тата ал ĕçĕсем. Таврапĕлӳ музейĕ «Духовный отец нации» ятпа куçса çӳрекен курав уçрĕ. Унпа малашне те усă курма пулать.
Конференци залне П.И.

Текста малалла вулăр...

Патриархăмăрăн пурнăçĕ – документсенче

«Чĕмпĕр чăваш шкулĕ. И.Я.Яковлев хваттерĕ» музейра Патриархăмăрăн пурнăçне документсемпе çирĕплетсе паракан мероприяти иртрĕ. Ăна Ульяновск облаçĕнчи патшалăх истори архивĕн тата Чăваш Республикин патшалăх архивĕн ĕçченĕсем йĕркелерĕç.
Диафильмпа И.Я.Яковлев пурнăçĕ, пултарулăхĕ тата ун çемйи çинчен калакан документсене кăтартрĕç. Вĕсем çинчен облаçри архив ĕçченĕ Р.В.Макарова каласа пачĕ. Ку документсем 1950-мĕш çулсемччен Ульяновскра упраннă, кайран Чăваш çĕршывĕн пуçлăхĕсем ыйтнипе фондăн пысăк пайне Шупашкара илсе кайнă.
УОЧНКА председателĕ В.И.Сваев тата Чĕмпĕр чăваш шкулĕн çĕрĕ çинче вырнаçнă Таса сывлăш Апостолсем çине аннă ячĕллĕ чиркӳ настоятелĕ Игнатий игумен И.Я.Яковлев православи тĕнне хытă тытса пынă çын пулнине палăртрĕç, вăл акнă паха вăрлăх ырă çимĕçсем кӳрессе шаннине пĕлтерчĕç.

Текста малалла вулăр...

Владимир СВАЕВ: «Иван Яковлев хушса хăварнине кулленхи ĕçсемпе çирĕплететпĕр»

Аслă Вĕрентекенĕмĕр И. Я. Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнине халалланă тĕп уяв «Губернаторский» Культура керменĕнче иртрĕ. Унта облаçри чăвашсен обществăлла организацийĕсем, Чĕмпĕр чăваш шкулне тĕрлĕ çулсенче пĕтернисем, шкул ачисемпе вĕрентекенсем, студентсемпе преподавательсем, пултарулăх ушкăнĕсем, чăваш хастарĕсем хутшăнчĕç.
Тĕп уяв тытăнас умĕн Культура керменĕн фойинче Чăнлă районĕнчен килнĕ пултарулăх ушкăнĕсем савăнтарчĕç: «Шуçăм» (ертӳçи В.Н. Игнатьева-Тарават) «Уйсас» (А.Л. Синдюкова) тата Чăвашкассинчи юрă ушкăнĕ (Р.П. Кириллов). Курма пынисем валли «Канаш» хаçат редакцийĕ тата И.Я. Яковлев музейĕ кĕнеке-журнал куравне йĕркеленĕ. Галя Елисеева ăстаçă тăмран тунă теттесене тăратнă. Саккунсем кăларакан Пухăвăн депутачĕ Анатолий Еленкин мероприятие халăх пуçтарма пулăшнă, И.

Текста малалла вулăр...

И.Я.Яковлев ячĕ – ĕмĕр-ĕмĕре

Ульяновск облаçĕнчи вĕренӳ министерстви, учительсен пĕлĕвне ӳстерекен институт тата облаçри чăвашсен наципе культура автономийĕ йĕркеленипе ака уйăхĕн 23-мĕшĕнче И.Я.Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнине халалланă «Хальхи вĕренӳре И.Я.Яковлевăн педагогикăри еткерлĕхне ĕçе кĕртесси» ятпа Пĕтĕм Раççейри ăслăлăхпа практика конференцийĕ иртрĕ.
Учительсен пĕлĕвне ӳстерекен институтăн залĕнче облаçри шкулсенче чăваш чĕлхипе литература предметне, чăваш культурине факультативсенче тата кружок мелĕпе вĕрентекенсем, шкулсенчи музей ĕçченĕсем пухăнчĕç. Лару ĕçне институтăн ăслăлăхпа методика пайĕн проректорĕ С.В.Данилов ертсе пычĕ.
Чăваш Республикин вĕренӳ институчĕн кафедра заведующийĕ, филологи наукисен кандидачĕ Ю.М.Виноградов та конференци ĕçне хутшăнчĕ.
Паллă кунпа облаçри чăвашсене чи малтан регионти вĕренӳ министрĕ, филологи наукисен кандидачĕ Екатерина Уба саламларĕ.

Текста малалла вулăр...

Юрă пулчĕ парне

Халăха çутта кăларасшăн пĕтĕм пурнăçне хывнă çын, хăйĕн тивлетне Турă ирĕкĕ пек ăнланса, чăвашсене таса чунлă та мал туртăмлă пулма пилленĕ Иван Яковлевич Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнĕ тĕле Тутарстан Республикин Ф.Туишев ячĕллĕ преми тата 2003 çулта Мускавра иртнĕ «Выля, хут купăс!» фестиваль лауреачĕ Станислав Петрович Толстов композитор мăшăрĕпе – Верония Толстова юрăçпа - Çĕнĕ хулари «Руслан» Культура керменĕнче хăй ертсе пыракан «Эревет» юрăпа ташă халăх ансамблĕпе куракансене «Юрă пултăр парне» уяв йĕркелерĕ.
Концерт пуçланас умĕн Ульяновск хулин пуçлăхĕн пĕрремĕш çумĕ Пётр Столяров, Ульяновск облаçĕнчи чăвашсен наципе культура автономийĕн ертӳçи Владимир Сваев, «Канаш» хаçатăн тĕп редакторĕ Николай Ларионов Иван Яковлевичăн ырми-канми ĕçленипе пухнă ăс-хакăл еткерне халь пĕтĕм тĕнче тенĕ пекех пĕлнине, Вĕрентекенĕмĕрĕн ятне çамрăк ăру сăваплăн асăнса унăн пехилĕсене упрама, ăнланма тăрăшнине,тĕслĕхшĕн паянхи уява хатĕрленĕ Толстовсен çемйине палăртса хăварчĕç.

Текста малалла вулăр...

Халал пилĕк чĕлхепе пичетленсе тухнă

Чăваш кĕнеке издательстви Иван Яковлевич Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнĕ тĕле «Чăваш халăхне панă халал» кĕнекене чăваш, вырăс, акăлчан, нимĕç тата француз чĕлхисемпе пичетлесе кăларнă.
Халал çырас шухăш Иван Яковлевичра Чĕмпĕрте пурăннă чухнех (1918 çулта) çуралнă. Ăна1921 çулта кăна Алексейпа Николай ывăлĕсем пулăшнипе çырса пĕтернĕ. 1955 çулччен халал Иван Яковлевăн архивĕнче упраннă. Архивĕ 1922 çултанпа СССР ăслăлăх академин корреспонденчĕн членĕ, истори наукисен докторĕ А.И. Яковлев патĕнче вырнаçнă. И.Я. Яковлевăн мăнукĕ, истори наукисен кандидачĕ Ольга Алексеевна Яковлева 1955 çулта архивăн тĕп пайне В.И. Ленин ячĕллĕ СССР Патшалăх библиотекин (халĕ Раççей Патшалăх библиотеки) ал çырăвĕсен уйрăмне панă.
Аслă Вĕрентекенĕмĕрĕн халалĕ паян та хăйĕн пĕлтерĕшне чакармасть.

Текста малалла вулăр...

Музей алăкĕ пурин валли те уçă

 
Чăваш общественноçĕ Аслă вĕрентекенĕмĕр И.Я. Яковлев çуралнăранпа 165 çул çитнине паллă тăвать. «Чĕмпĕр чăваш шкулĕ. И.Я. Яковлев хваттерĕ» музей ĕçченĕсем ку тĕле тĕрлĕ мероприятисем ирттерме палăртнă.
Акан 21-мĕшĕнче «И.Я. Яковлев – судьба и город» темăпа Аслă Патриархăмăрпа çыхăннă вырăнсем тăрăх автобуспа экскурси иртĕ. Вăл Ленин урамĕнчи 98-мĕш çуртран («Родина В.И. Ленина» музей-заповедник) тытăнĕ.
Акан 21-мĕшĕнче 13 сехетре «Чĕмпĕр чăваш шкулĕ. И.Я. Яковлев хваттерĕ» музейра «НаСЛЕДивший» ятпа курав уçăлмалла. Курма пынисем Иван Яковлевăн харпăр япалисемпе, сăн ӳкерчĕксемпе, кĕнекисемпе паллашĕç.
Акан 25-мĕшĕнче 16 сехетре çак музейра «Школа И.Я. Яковлева – успешный коммерческий проект. Трансляция модели в современность» темăпа дискусси иртмелле.

Текста малалла вулăр...

Кĕске тĕлпулу

Историлле пĕр пайлă пьеса
 
Пьесăри çынсем:
Яковлев Иван Яковлевич – авланман каччă. Хусан вĕренӳ округĕнчи чăваш шкулĕсен инспекторĕ.
Григорьева Екатерина Васильевна – учительница. Качча кайман хĕр.
 
1875 çул. Авăн уйăхĕ. Чĕмпĕр хули.
 
Çутă та таса пӳлĕмре Яковлевпа Григорьева чей ĕçсе, калаçса лараççĕ.
Григорьева (кулкаласа). Чĕмпĕрти гимназире вĕреннĕ чухне хам пурăннă хваттере килмен пулсан эсир ăçта пурăннине те пĕлес çукчĕ.
Яковлев. Хваттер хуçи арăмĕ сирĕн çинчен тăтăш аса илет, питĕ сăпай хĕрачаччĕ тет. Ĕçченччĕ чикки çук тет.
Григорьева. Урайне çуса тасатса пӳрт-çурта пĕрмай хам тирпейлесе тăраттăмччĕ, унăн кĕпи-йĕмне те хамах çăваттăмччĕ.

Текста малалла вулăр...


■ Страницăсем: [1], 2.