Эпĕ туса пĕтереймен ĕçсене эсир туса пĕтерĕр (И.Я. Яковлев)
Чĕмпĕр Ен чăвашĕсен хаçачĕ
1989 çулхи раштавăн 30-мĕшĕнче тухма тытăннă
 

Ялан малти ретре

Çак кунсенче «Родники» ялхуçалăх производство кооперативĕн пуçлăхĕ Н.П.Сайгушев 60 çул тултарать. Интереслĕ, ун ашшĕпе амăшĕн иккĕшĕн хушамачĕ те – Сайгушев, анчах вĕсем тăвансем мар. Ирçелĕнче çакăн пек хушаматлă çынсем темиçе ратнене кĕреççĕ. Çавăнпа Николай Петровича шӳтлесе икĕ хутчен Сайгушев теме пулать.
 
Икĕ хутчен Сайгушев
Ун пирки хăй çапла каласа парать:
-Атте – Петр Ильич Сайгушев (1931 çулхи) тракторист пулнă, урапаллă тракторпа çӳренĕ. Çаплах вăл вĕлле хурчĕсене ĕрчететчĕ. 20 çула яхăн вăрманçăра тăрăшрĕ. 54 çула çитсен çĕре кĕчĕ.
Анне – Ольга Яковлевна Сайгушева (вăл 1936 çулхи) колхозра тĕрлĕ çĕрте ĕçлесе ĕмĕрне ирттерчĕ. 2013 çулта вилчĕ.
Вĕсем тăватă ача çуратса ӳстернĕ, эпĕ асли – 1957 çулхи майăн 25-мĕшĕнче çуралнă,- тет çемйи пирки Николай Петрович.

Текста малалла вулăр...

Сывалма пулăшакан

Людмила Николаева (Кузьмина) Ульяновск хулин тĕп клиника пульницинче (ЦГКБ) барокамерăра вăй хурать. Кăçал унта ĕçлеме пуçланăранпа шăп та шай чĕрĕк ĕмĕр çитет.
Людмила Кузьмина Тутарстанри Тăхăрьял тăрăхĕнче – Пăва районĕнчи Чăваш Киштек ялĕнче – 1973 çулхи октябрĕн 10-мĕшĕнче çуралнă. Амăшĕпе ашшĕн, Нина Стефановнапа Иван Романович Кузьминсен, пĕртен-пĕр хĕрĕ вăл.
- Эпĕ ачаранах тухтăр пулма шухăшланă. Тĕлĕксенче те хама шурă халатпа пĕрре мар курнă. Шкултан аван паллăсемпе вĕренсе тухнăскер документсене пĕр тăхтамасăрах Ульяновскри фармакологи колледжне медицина сестрисене хатĕрлекен уйрăма кайса патăм. 1990-1992 çулсем маншăн та ытти мĕнпур студентсемпе вĕренекенсенни пекех чи çутă та, чи телейлĕ тапхăр. Вĕреннĕ май хам суйласа илнĕ специальноçа ытларах та ытларах юратма пуçларăм.

Текста малалла вулăр...

Ачасем ĕç çыннисем пулнăшăн савăнатпăр

Галина Ивандеева Чăнлă районĕнчи Пухтел ялĕнче нумай ачаллă çемьере çуралса ӳснĕ. Ялта тăхăр класс пĕтерсен вара 1972 çулта Ульяновска коопераци училищине вĕренме кайнă.
-Виçĕ ывăл та икĕ хĕрччĕ пирĕн çемьере. Аннепе атте – Александра Ильинична (1927 çулхи) тата Владимир Андреевич (1928) Сербуковсем – ĕмĕрне колхозра ĕçлесе ирттернĕ. Атте завхозра вăй хуратчĕ, анне бригадăри ĕçсене çӳретчĕ, чĕкĕнтĕр çумлатчĕ. Шел, вăл 56 çултах чирлесе вăхăтсăр çĕре кĕчĕ. Атте вара 76 çул пурăнчĕ. Училищĕрен 1973 çулта вĕренсе тухрăм, ун хыççăн икĕ çул çурă Чăвашкассинче лавккара сутуçăра тăтăм. Унтан тăван ял лавккинче япала сутрăм. Кайран мана шкул столовăйне повара илчĕç, çавăнпа пĕрлех кунта заведующий тивĕçĕсене те пурнăçларăм,- каласа парать Галина Владимировна.
1976 çулта Галина качча каять, вĕсем ял каччипе Николай Ивандеевпа пĕрлешсе çемье çавăраççĕ.

Текста малалла вулăр...

Ыркăмăллăх ĕçне пуçăннă алăсти

Петровскинче иртнĕ Чăваш культура кунĕнче алĕç ăстисен куравĕсене йĕркеленĕччĕ. Чăваш кĕписен умĕнче илемлĕ чăваш хĕрарăмĕпе Елена Иванюковапа (Желудкина) паллашрăм. Хуçи, ăста çĕвĕç тата художник, хăех кураври ĕçĕсем пирки каласа пани хăнасене те, ял çыннисене те хавхалантарчĕ.
Елена Ивановна Чартаклăра пурăнать. Нумай çул ательере ĕçлет вăл, кĕпе-тум, чӳрече каррисем, чĕнтĕрсем çĕлет. Çемьеллĕ. Ачисемпе чăннипех те мухтанать хĕрарăм. Вĕсем унăн тĕрекĕ, çуначĕ тесе шутлать.
Çĕпрел районĕнчи Чăваш Ишлĕ ялĕнче (Тутарстан) çуралнăскер ачаран çĕвĕç ĕçне алла илме ĕмĕтленнĕ. Шкул хыççăн Шăмăршăра закройщика тата çĕвĕçе вĕреннĕ. Мăн аккăшĕн ăсталăхне алла илнĕ. Шăмăршăрах ательере вăй хума пуçланă.
- Икĕ çул çурăран эпĕ Пăчăрлă Пашьел йĕкĕтне качча кайрăм. Валерий Иванюков пирĕн яла иккĕмĕш сыпăкри аккăшĕсем патне хăнана пырсан мана курнă тет.

Текста малалла вулăр...

Социаллă хӳтĕлев тытăмĕн пархатарлă ĕçченĕ

Елена Поддубская (Соколова) 1952 çулхи апрелĕн 5-мĕшĕнче Чăваш Калмаюр ялĕнче çуралнă. Соколовсен мухтавлă йăхĕнчен пулнипе, шкулта чăваш класĕнче вĕреннипе мăнаçланать вăл.
- Эпир вĕреннĕ чухне тăватă пĕрешкел класчĕ: чăваш, тутар тата икĕ вырăс. Пуçламăш классене чăваш ывăл-хĕрне Александр Степанович Янчиков вĕрентрĕ. Эпир чăваш чĕлхипе çеç калаçаттăмăр. Каçса кайсах юмах-халап вулаттăмăр, тупмалли юмахсемпе ваттисен сăмахĕсене ăса хываттăмăр. Аслă классенче тăван чĕлхепе литературăна Зоя Петровна Константинова илсе пычĕ. Вĕсем паян иккĕшĕ те çук çĕр çинче. Шел, пирĕн хыççăн Тутар Калмаюр шкулĕнчи предметсем йышĕнче чăваш чĕлхи урăх пулман. Шăп эпир аттестат илнĕ çул (1969 çулта) ăна пĕтерчĕç. Халĕ самани урăхла, кружок та пулин уçинччĕ – хастартараххисем тупăнмаççĕ куран, - пуçларĕ хăйĕн сăмахне Елена Александровна.

Текста малалла вулăр...

Ачасем ман пурнăçа çутатаççĕ

Ача-пăча çитĕнтернĕ чух пĕр аллинче вут, тепĕр аллинче шыв тенĕ ĕлĕк ваттисем. Ача пăхасси çăмăл ĕç маррине палăртакан ытти ваттисен сăмахĕсем татах та пур несĕлĕмĕрсен. Авалхи вăхăтра ача-пăча пăхасси ваттисен ĕçĕ пулнă пулсан паян ашшĕ-амăшĕн тĕпренчĕкĕсене çулталăк çурăранах ача садне яма тивет.
Унта воспитательсем кун тăршшĕпе вĕсемшĕн ашшĕ те, амăшĕ те пулса тăраççĕ. Ачасене юратмасан, чăтăмлăх пулмасан садикра ĕçлеме çук. Пурнăç кăтартнă тăрăх, ку профессие ăнсăртран суйланисем ĕçре нумай вăхăт тытăнса тăраймаççĕ.
Ирина Андреевна Антонова Ульяновск хулин çурçĕр пайĕнче вырнаçнă 20-мĕш номерлĕ «Искринка» ача садĕнче 1995 çултанпа вăй хурать. 1999 çултанпа вăл кунта ачасене чăваш чĕлхипе, культурипе, литературипе, юмах-сăмахлăхĕпе, тум-юмĕпе, йăли-йĕркипе паллаштарать.
- Эпĕ Чăваш Республикинчи Улатăр районĕнчи Кивĕ Эйпеç ялĕнче 1966 çулта çуралнă.

Текста малалла вулăр...

Чăваш чĕлхипе тĕрри илемне ĕç урлă вĕрентет

«Çуллансан вĕренме ан вăтан, ватăлсан вĕренни пач вĕренменнинчен çĕр хут авантарах пулĕ», - тенĕ Эзоп.
Ульяновскри 21-мĕш пĕтĕмĕшле пĕлӳ паракан вăтам шкулта технологи предметне тата «Чăваш халăхĕн культури, историйĕ тата пуплевĕ» кружок илсе пыракан Ю.А. Серебрякова çакна авалхи грексен паллă юптаруçи хăйĕн пирки каланăнах туять.
- Эпĕ Самар облаçĕнчи Кушкă районĕнче Кĕлтес ялĕнче çуралнă. Асанне, Прасковья Илларионовна Теребинова, юмахĕсем çинче çитĕннĕ. Ачаран юрлама-ташлама, вулама юратнă. Клуб сцени çинче чăваш спектаклĕ-сем лартаттăмăр. Шкулта вĕреннĕ чухне çемье Ульяновск облаçне, Чартаклă районĕнчи Мирный поселокне, куçса килчĕ. Эпĕ йăмраллă чăваш ялĕшĕн, тăван чĕлхепе пуплессишĕн тунсăхлама пуçларăм. Аллăма аттестат илсен аван çĕвĕç пулас ĕмĕтпе Ульяновскри 5-мĕш профессипе техника училищине кĕтĕм.

Текста малалла вулăр...

Ачасен чунĕсенче хĕлхем чĕртет

Кăçал Ульяновск облаçĕнче иртнĕ «Тăван чĕлхепе литературăна чи лайăх вĕрентекен» ятлă конкурсра Людмила Улюкина чăвашсем хушшинче 3-мĕш вырăн йышăннă. Вăл Унтăр лицейĕнче пуçламăш классене вĕрентет. Çав вăхăтрах «Шевле çути» ятлă чăваш чĕлхипе культура кружокне илсе пырать.
-Ульяновскри конкурс кăмăла кайрĕ, пĕтĕмĕшле йĕркеллĕ те пирĕншĕн усăллă иртрĕ. Чăнах та, эпĕ «Визитка» ятлă ăмăртура хампа паллаштарма тухсан кăштах пăтăрмах пулчĕ, радиоаппаратура чăхăмларĕ, ăна яраймарĕç. Çапах та хама вăй-хал çитнĕ таран лайăх кăтартма тăрăшрăм,- тет Людмила Степановна.
Чăваш хĕрарăмĕн вĕрентӳри ĕç стажĕ пысăк – 27 çул. Унтăра вара вĕсен çемйи 1990 çулта Комсомольски районĕнчи Анат Тимĕрчкасси ялĕнчен (Чăваш Ен) куçса килнĕ.
-Кунта малтан аппасем пурăнатчĕç. Хăнана килсен ку илемлĕ тăрăх пирĕн кăмăла та кайрĕ, çавăнпа кунта тĕпленме шутларăмăр.

Текста малалла вулăр...

Ача хăй тĕллĕн ĕçлеме хăнăхмалла

Унтăр лицейĕн директорĕ Т.В.Коноплева пуçлăх пуканне йышăннăранпа икĕ çул иртнĕ. Вăл çак пĕлӳ çуртĕнченех 1997 çулта медальпе вĕренсе тухнă. Ульяновск патшалăх университетне пĕтернĕ хыççăн 15 çул ачасене математика вĕрентнĕ.
Çураласса вара вăл 1979 çулта Патăрьел районĕнчи Чемен ялĕнче (Чăваш Ен) çуралнă. Тепĕр çул вĕсен çемйи Унтăр ялне куçса килет. Татьяна ачалăхĕ çакăнта иртет. Кунта унăн шăллĕпе йăмăкĕ çуралаççĕ. Вĕсем те халĕ Унтăртах пурăнаççĕ. Сăмах май йăмăкĕ те – Е.В.Прохорова Унтăр лицейĕнче математика вĕрентет.
-Чăвашла веçех ăнланатăп, анчах калаçма йывăр пек туйăнать. Эпир вырăсла калаçса ӳснĕ вĕт. Хамăр лицей çинчен каласан ун уйрăмлăхĕ çакăнта: хулари лицейсене ачасене суйласа илеççĕ пулсан пирĕн ун пекки çук. Кунта Унтăр ачисемсĕр пуçне Вырăс Путинке, Крутояр, Дубки, Ленин ячĕллĕ санатори поселокĕ, Вышкă ачисем çӳреççĕ.

Текста малалла вулăр...

Юратăвĕпе ăсталăхне ачасене парнелет

Вăл калаçни радиопа телекурав дикторĕн сассине аса илтерет. Çавăн евĕрлех çепĕç те лăпкă, чуна лăпкакан сасă. Чăвашла илемлĕ калаçать. Пĕр вырăс сăмахĕ те çук унăн пуплевĕнче.
 
«Эпĕ ачаран вырăспа – вырăсла, чăвашпа – тăван чĕлхепе калаçма хăнăхнă. Анне чĕлхинчен илемлĕреххи пур-ши тата çĕр çинче/» - терĕ хăйĕнпе паллаштарса Чăнлă поселокĕнчи «Зернышко» ача сачĕн воспитателĕ, эпир пынă кун гид рольне калăпланă кăмăллă хĕрарăм – И.Г.Рязанова.
Тутарстанри Пăва районĕнчи Пӳркел шкулне пĕтернĕ хыççăн Ульяновскри педагогика училищинчен вĕренсе тухнă та – мĕнпур пурнăçне ачасене ăс парассине халалланă. Воспитатель тивĕçне пурнăçланисĕр пуçне Ирина Геннадьевна çамрăк ĕçтешĕсене пулăшать: çăмăл мар ĕçе хăнăхма, усăллă занятисем ирттерме, ашшĕ-амăшĕпе пĕр чĕлхе тупма, кун йĕркине калăплама вĕрентет.

Текста малалла вулăр...

Чĕрĕк ĕмĕр ытла – вĕренӳ тытăмĕнче

Çĕнĕ хулари Культура центрĕ çумĕнче чăваш арĕсен «Сăрнай» юрă ушкăнĕ йĕркеленсен унта пĕр илемлĕ хĕрарăм юрлама пырать. Унăн сасси арçынсем юрланине илемлетет. Ăна Роза Егорова тесе чĕнеççĕ. Вăл Тутарстан Республикинчи Çĕпрел районне кĕрекен Çĕнĕ Йĕлмел ялĕнче çуралнă. Роза Михайловна – учительсен йăхĕнчен.
 
Унăн асламăшĕ И.Я.Яковлев шкулне пĕтернĕ. Аслашшĕ – Никифор Егорович – В.И.Ленина виçĕ хут та курнă. Таврара вăл бухгалтери учетне вĕрентекен пĕрремĕш учитель пулнă. Ашшĕ – Михаил Никифорович – Аслă вăрçă участникĕ, виçĕ орден кавалерĕ. Амăшĕ те унăн Аслă вăрçă участникĕ, учительница. Пуçламăш классене вĕрентнĕ.
- Эпĕ те учитель пулма ĕмĕтленеттĕм. Сакăр класс пĕтерсен çичĕ çухрăма Кивĕ Улхаш шкулне вĕренме çӳренĕ. Шыв-шур вăхăтĕнче тата шартлама сивĕ кунсенче интерната пурăнма юлнă.

Текста малалла вулăр...

Вĕренекенсем паян та килне килеççĕ

Лидия Александровна Щербакова (Казакова) учительсен йăхĕнчен. Хăй те нумай çул Каша шкулĕнче ачасене пуçламăш класра пĕлӳ панă.
Ашшĕ, Александр Федорович Казаков, 1939 çулта Ульяновскри чăваш педучилищинчен вĕренсе тухнă та мĕн тивĕçлĕ канăва тухичченех тăван шкулĕнче вăй хунă. Амăшĕ те, Надежда Михайловна, Буденновкăри шкулта пуçламăш классене вĕрентнĕ. Щербаковсен аслă хĕрĕ те педагог.
- Анне пирĕн ир çĕре кĕчĕ, 48 çултах. Эпир, пилĕк ачи, тăлăха юлтăмăр – виçĕ студент. Эпĕ 17 çулта, Çинкĕл педучилищинче 2-мĕш курсра вĕренетĕп. Икĕ тете – политехника университетĕнче, пĕри 2-мĕш, тепри 4-мĕш курсра. Кĕçĕн шăллăм аннерен 13 çулта юлчĕ. Асли кăна Ульяновскра ĕçлетчĕ. Çав тери йывăр самантсем. Чирлекен аннене пульницара пăхма атте икĕ эрнелĕхе мана вĕреннĕ çĕртенех чĕнсе ячĕ. Çĕнĕ çул умĕн хăйĕн ĕçĕ нумайччĕ.

Текста малалла вулăр...

Сăнӳкерчĕкĕ – Мухтав аллейин Хисеп хăми çинче

Пирĕн облаçра 2006 çулта вĕрентӳçĕсен Мухтав аллейи уçăлнă. Стендсем çинче 346 сăнӳкерчĕк вырнаçнă. Унта – Социализмла Ĕç Геройĕ, «Халăх учителĕ», «РФ тава тивĕçлĕ учителĕ» хисеплĕ ятсене тивĕçнĕ вĕрентӳçĕ-сем, облаçри «Çулталăк вĕрентӳçи» конкурсăн çĕнтерӳçисем.
 
Кашни çулах Мухтав аллейин Хисеп хăми çине иртнĕ вĕренӳ çулне чи лайăх кăтартусемпе вĕçленĕ учительсен сăнӳкерчĕкне вырнаçтараççĕ. Кăçал çак пысăк чыса – учительсен Мухтав аллейин Хисеп хăми çинче пулма - пирĕн ентеш, Ульяновскри сывлăх енчен хавшакраххисен 26-мĕш интернат шкулти математика вĕрентӳçи Тамара Петровна Ярускина тивĕçнĕ.
Çакна çирĕплетекен ятарлă сертификат панă.
Тамара Петровна Ярускина (хĕр хушамачĕ Стюкова) Чăнлă районĕ-нчи Анат Тимĕрçенте çуралнă. Çемьери виçĕ ачаран икĕ хĕрĕ пурнăçне педагогикăпа, шăпах математика предмечĕпе çыхăнтарнă.

Текста малалла вулăр...

Ĕçе пахалăхлă пурнăçлама юрататăп

Професси уявĕсем пирĕн çĕршывра нумай. Анчах хăшĕ-пĕри хăçан пулнине те пĕлместпĕр. Теприсен професси уявĕ вара пĕтĕм халăхăн пулса тăрать. Çавăн пеккисенчен пĕр – Полици кунĕ.
 
Саккуна, йĕркене сыхласси сăваплă ĕç. Çак тивĕçе патвар арçынсемпе пĕрлех черчен хĕр-хĕрарăмсем те пурнăçлаççĕ. Пĕри вĕсенчен – Ульяновск облаçĕ-нчи шалти ĕçсен управленийĕн Ульяновск хулин полици пайĕнче çула çитмен ачасен ĕçĕсен инспекторĕнче вăй хуракан чăваш хĕрĕ, полицин аслă лейтенанчĕ Марина Юрьевна Сайгушева.
Чăнлă районĕнчи Ирçел ялĕнче çуралса ӳснĕ хĕр хăйĕн ĕçне питĕ юратать. Хушнине итлеме, пур ĕçе те пахалăхлă пурнăçлама юратаканскер полицире ĕçленĕ кĕске вăхăтрах пысăк çитĕнӳсем тунă. Унăн тивĕçлĕ ĕçне пуçлăхсем пĕрре кăна мар Хисеп хучĕсемпе, Тав çырăвĕсемпе хакланă.

Текста малалла вулăр...

Пылак сахăр кăларма нумай тар тăкмалла

Чăнлă поселокĕнче пурăнакан Вера Вячеславовна Щербакова пек çынсем çинчен тĕрĕс те тӳрĕ кăмăллă теççĕ. Мĕн пулни-курнине вĕсем суймасăр, шăхвăртмасăр, тӳрĕрен калаççĕ. Ĕçре тӳрĕ кăмăллă, тăрăшуллă, пултаруллă.
Вера Вячеславовна 30 çул ытла Чăнлăри сахăр заводĕнче вăй хунă. Патшалăх правительствин Хисеп хучĕсене, медалĕсене тивĕçнĕ.
Вера Щербакова (Тихонова) Кунтикав ялĕнче 1950 çулта çуралнă. Çемьери пилĕк ачаран вăл асли, пĕртен-пĕр хĕрача пулнă. Кĕçĕн шăллĕсене пĕчĕкренех пăхма тивнĕ унăн. Мĕн тăвăн, ялта йĕрки çапла пулнă. Анчах та хĕрача вунă çулта чухне ашшĕ ăнсăртран Чăнлă шывĕнче путса вилнĕ. Пилĕк ачи тăлăха юлнă.
- Эп вунçиччĕрех качча кайнă. Вуннăмĕш класра вĕренеттĕм. Ăс-тăн çирĕпленсе çитмен-ха ун чухне, шăп ăс вылянă вăхăт пулнă. Пурнăç, малашлăх пирки те шутлама пĕлмен.

Текста малалла вулăр...

Апатне кура çими

Чăваш халăх сăмахлăхĕнче апат пирки калани нумай. Чăнах та, çын ĕçлет-и е ĕçлемест-и, чирлĕ-и е сывă-и – хырăм выçать. Чирлĕ, сывалма тапаланакан çыншăн вара мĕнле апат çини питĕ витĕмлĕ. Тутлă апат эмел пек сиплет, кăмăла çĕклет, хавхалантарать. Кăмăл лайăх пулсан вара çын час сывалать.
Сăмахăма майĕпен пульницара апат пĕçерекенсем çине куçарасшăн.
Ульяновск облаçĕнчи ача-пăча инфекци пульницин столовăйĕнче икĕ пултаруллă чăваш хĕрарăмĕ вăй хурать – Надежда Васильевна Рощина тата Елена Ивановна Козлова.
Пурĕ апат пĕçернĕ çĕрте 3 повар тата кухньăра пулăшакан 3 çын вăй хураççĕ.
Ĕç кунĕ вĕсен ирпе 5.30 сехетре пуçланать те каçпа 18.30 сехетре вĕçленет. Çавăнпа та вĕсем икĕ кун сиктерсе икĕ кун ĕçлеççĕ.
Надежда Рощина Ульяновска Барăш районĕнчи Туйрал (Живайкино) ялĕнчен килнĕ.

Текста малалла вулăр...

Тӳрĕ кăмăллă капитан

Кашни ялтах ырă ĕçпе палăрнă çынсем пур. Чăнлă районĕнчи Кивĕ Улхаш тăрăхĕнче мĕн чухлĕ вĕсем! Тĕнчипе чапа тухнă ăсчахсемпе музыкçăсем те пур вĕсен хушшинче, учительсемпе тухтăрсем те, çар çыннисем те, полици картлашкипе çӳле хăпарнисем те, çăлавçăсем те, çыравçă-сăвăçсем те, спортсменсемпе артистсем те. Геннадий Миккана вара ял-йыш пур енлĕ пултаруллă, ĕçчен те тӳрĕ кăмăллă пулнăшăн, обществăлла юхăма хастар хутшăннăшăн хисеплет.
Паян пĕр уяв та, савăнăçлă концерт та Кивĕ Улхашри халăх ятне тивĕçнĕ «Янра, юрă» юрăпа ташă ансамблĕсĕр, унăн янăравлă çепĕç саслă юрăçисемсĕр иртмест.
Геннадий Александрович хăйĕн пурнăçне тӳрремĕнех çак ушкăнпа, ялпа, чăваш юррипе çыхăнтарнă. Вăйпитти юрă-ташă ăстине çитмĕл теçетке çула çитнĕ тесе кам калайтăр/
- Ăçта вĕреннĕ, ĕçленĕ пулсан та эпĕ çамрăкранах спорт маçтăрĕсемпе юрă-ташă ăстисем хушшинче пулнă, - аса илет Геннадий Микка.

Текста малалла вулăр...

Фермер ĕçне пуçăнма шикленмен хĕрарăм

Пĕрре пăхсан Кунтикавра пурăнакан Р.Н.Еленкина (хĕр хушамачĕ – Сидорова)
пурнăçĕ ыттисенчен нимĕнпе те уйрăлса тăмасть. Ялта 8 класс пĕтернĕ хыççăн Ульяновска кайса училищĕре бухгалтера вĕреннĕ. Таврăнсан тăван колхозра вăй хунă, унтан 17 çул почтальонка пулнă.
Çапах та вăл малалла ытти хĕрарăмсем туман
ĕç суйласа илет – фермер пулса тăрать! Вăл вăхăтра районта ку ĕçпе аппаланакан хĕрарăмсем пулман-ха.
-Питĕ хăрушă самантсем пулнă ман пурнăçра. 1997 çулта мăшăрсăр тăрса юлтăм. Владимир Александрович колхоз председателĕччĕ. Леонид ывăлăм ялхуçалăх институтне пĕтернĕ хыççăн малтан «Анненковский» совхоз директорĕнче ĕçлерĕ, унтан районти ялхуçалăх управленине куçрĕ. Эпир килте яланах выльăх-чĕрлĕх нумай усранă. Вĕсене тăрантарма апат кирлĕ-çке. Çавăнпа 2004 çулта фермер хуçалăхĕ йĕркелесе яма шутларăм – çумра шанчăклă ывăлсем пур вĕт.

Текста малалла вулăр...

Ачасенчен кашниех çитĕнӳ тума пултарать

Вулакана педагогикăра палăрса тăракан ятлă-сумлă пĕр-пĕр вĕрентекенпе паллаштарас тĕллевпе шкула кайсан пуçăма яланах В. Ключевский каланă сăмахсем аса килеççĕ: «Лайăх вĕрентекен пулас тесен хăв мĕне вĕрентнине те, кама вĕрентетĕн, çавна та юратма тивĕç».
 
Çĕнĕ хулари 64-мĕш шкула пырса кĕнĕ вăхăтра географи вĕрентӳçи Мария Макаровна Карпова хĕрсех урок ирттеретчĕ – эпĕ те хама 8-мĕш класс вĕренекенĕ вырăнĕнче туйса куртăм. Вĕрентекен сăмахне парта хушшинче ларакан «тантăшăмсем» пекех тимлĕн итлерĕм. Паллах, тарăнрах хакласа, тишкерсе. Çур урокра ачасемпе вĕрентекен хушшинчи тĕлĕнмелле ăнланулăха асăрханă май В.Ключевский сăмахĕнчи лайăх учитель умăмра тăнине, Мария Макаровна ача тĕнчине пуянлатмах çуралнине ăнкарса илтĕм.
Саккăрмĕшсен – географи урокĕ 45 минут тăршшĕнче класри çирĕм ытла ачаран пĕри те пулин ура çине тăманни юлчĕ-ши, юлмарĕ-ши/ Мария Макаровна темăпа килĕшӳллĕн кашнин шухăшнех итлеме тăрăшни сисĕнчĕ.

Текста малалла вулăр...

Кукамăшне кĕпесемшĕн тав тăвать

артаклăра иртнĕ Акатуй шкул стадионĕн лапамне районта чăваш культурине аталантаракан пур ахах-мерчене пухрĕ. Мĕнле кăна чăваш кĕпипе-капăрлăхĕпе килмен-ши йăхташсем уява/ Тимлĕреххисем аллипех тытса пăхасшăн çунчĕç. Халăха ĕлĕкхи чăваш кĕпин ытарайми илемĕпе тыткăнланă хăнасенчен пĕри Галина Попова пулчĕ. Галина Петровна Чартаклă районĕнчи Андреевка ялĕнчен. Хăйĕнпе паллаштарма хапăл пулчĕ вăл.
 
- Çак уява ялтан чи хастар та маттур чăвашсем пуçтарăнса çитрĕмĕр. Пирĕн хушăра ачасем те, аслă çул-ӳсĕмри çынсем те пур. Çамрăк ăрăва халăх культурипе паллаштарас тесе нумай ырă ĕç тăватпăр эпир. Хăвăрах куратăр – артистсем хушшинче чăваш тумне тăхăннă шăпăрлансем те, шкулпа университетра вĕренекен яш-кĕрĕм те. Пир кĕпесем тăхăннă хитре хĕрарăмсем вара пĕтĕмĕшле илсен – Андреевка ача пахчинче вăй хуракан ĕçтешсем.

Текста малалла вулăр...


■ Страницăсем: [1], 2, 3, 4, 5, 6, ... 11.