Эпĕ туса пĕтереймен ĕçсене эсир туса пĕтерĕр (И.Я. Яковлев)
Чĕмпĕр Ен чăвашĕсен хаçачĕ
1989 çулхи раштавăн 30-мĕшĕнче тухма тытăннă
 

Хисеплине çын курать, хирĕç пулсан пуç таять

Ку сăмахсене Кивĕ Улхашра ĕçлесе пурăнакан ентешĕмĕр Николай Кадебин пиркиех каланă тейĕн. Вăл Чăнлă районĕн Хисеплĕ гражданĕ, РСФСР халăх çутĕç отличникĕ, РФ тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕ ячĕсене тивĕçнĕ. 2006 çулта унăн сăнне Ульяновскри вĕрентӳçĕсен, 2007 çулта – Чăнлă районĕн Хисеп хăмисем çине вырнаçтарнă. Николай Константинович нумай çул Пухтелĕнчи тата Кивĕ Улхашри вăтам шкул директорĕнче вăй хунă. «Старые Алгаши» тата «В бой иду за вас, родные» кĕнекесен авторĕ. Халĕ те вăл доска умĕнчех: тăван шкулта рисовани урокĕсене илсе пырать. Кăрлачăн 1-мĕшĕнче ентешĕмĕр 70 çулхи юбилейне паллă тăвать.
Николай Кадебин паян – редакци хăни.
-Николай Константинович, ачалăхăр çинчен каласа параймăр-ши?
-Тĕрĕссипе, мана анне раштавăн 19-мĕшĕнче çуратнă. Тăхăр ачаран эпĕ – асли.

Текста малалла вулăр...

Скугареевкăри пĕлӳ çурчĕ – 140 çулта

Шкул уявĕнче чăваш ачисем улах кăтартрĕç.
 
Чӳкĕн 29-мĕшĕнче Тереньга районĕнче пысăк уяв пулчĕ — Скугареевкăри пĕтĕмĕшле пĕлӳ паракан вăтам шкул 140 çул тултарчĕ. Пĕлӳ çуртне 1873 çулта халăх училищисен инспекторĕ И.Н.Ульянов тăрăшнипе уçнă. Юбилее паллă тума çак шкулта тăрăшнă вĕрентӳ ĕçĕн ветеранĕсем, учительсем, вĕренекенсем, вĕренсе тухнисем, район админи-страцийĕн тата Подкуровка ял тăрăхĕн ĕçченĕсем, Ульяновск облаçĕнчи вĕренӳ министерствин тата Ульяновск хулин вĕренӳ управленийĕн специалисчĕсем, УОЧНКА ĕçтăвкомĕн членĕсем пухăннăччĕ.
Хăнасене кĕтсе илнĕ хыççăнах «Кунта вĕреннипе мухтанатăп» хăтлав пуçланчĕ. Вĕрентӳ ĕçĕн ветеранĕсене уйрăмах сăн ӳкерчĕксен «Шкул историйĕ» куравĕ кăсăклантарчĕ. Аслă классенче вĕренекенсем ХIХ ĕмĕрти литература пӳлĕмне чĕнчĕç, вырăс улахĕпе тата алĕç ăсталăхĕпе паллаштарчĕç.

Текста малалла вулăр...

Облаçри журналистсен союзĕ – 55 çулта

 
Чӳкĕн 22-мĕшĕнче Ульяновск патшалăх университетĕнче облаçри журналистсен союзĕ 55 çул тултарнине халалланă уяв иртрĕ.
Ун умĕн ик сехет маларах Раççейри паллă публицист, Мускаври «Свобода» радио бюровĕн ертӳçи Леонид Велехов маçтăр-класс ирттернĕ. Фойере Раççей журналисчĕсен союзĕн регионти уйрăмĕпе, ун пуян историйĕпе паллаштаракан экспозици, фотокурав йĕркеленĕччĕ. Тĕплĕн ун ĕçĕ-хĕлĕ, умĕнче тăракан çивĕч ыйтусем çинчен ертӳçи Олег Самарцев профессор каласа пачĕ. Ырă кăмăлтан çивĕч перо ăстисемпе тĕл пулса калаçма пухăннисем хушшинче çыравçă-сăвăçсем, ӳкерӳçĕсем, министрсем пурччĕ. Союзăн чи хастар членĕсене, ветерансене, облаçри журналистсене юбилей ячĕпе саламлама регион правительствин председателĕ Сергей Морозов кĕпĕрнаттăр, Ульяновск хули пуçлăхĕ Марина Беспалова, Ульяновск облаçĕнчи Саккунсем кăларакан Пухăвăн председателĕ Анатолий Бакаев, регионти ытти творчество пĕрлешĕвĕсен ертӳçисем те килсе çитнĕ.

Текста малалла вулăр...

Чĕмпĕрсем Ефремова саламларĕç

Халăх юратакан «Пусть говорят» телекăларăма Андрей Малахов ку хутĕнче Михаил Ефремов артист 50 çул тултарнине халалланă.
Михаил Ефремовăн ăру пуçĕ – чăваш халăхне çутта кăларакан, чăваш çырулăхне пуçарса яракан, чăваш азбукине никĕслекен аслă Вĕрентекенĕмĕр Иван Яковлевич Яковлев.
Михаил Олеговича çывăх тăванĕсем, ултă ачи, юлташĕсем, ĕçтешĕсем саламларĕç, ăшă сăмахсем каларĕç.
Пирĕншĕн – чăвашсемшĕн – передачăн тĕп тĕшши Чĕмпĕр чăвашĕсем саламлама пыни пулчĕ. «Пусть говорят» кăларăмăн редакцийĕ йыхравланипе Мускава облаçри Чăваш культура центрĕн пуçлăхĕ Ираида Гаврилова тата ăста баянист Александр Чурбанов кайнă.
Студие вĕсем передача вĕçĕнче питĕ илемлĕ тухрĕç: чăваш тумĕпе, сăра чӳлмекĕпе тата «Чарочка моя» юрăпа. Курма пынисем вĕсене алă çупса кĕтсе илчĕç.

Текста малалла вулăр...

Этнограф, историк тата педагог

Г.И. Комиссаров (Вантер) çуралнăранпа 130 çул çитнĕ май
 
Гурий Иванович Комиссаров 1883 çулхи сентябрĕн 21-мĕшĕнче (кивĕ стильпе) Етĕрне уесĕнчи Чиркӳллĕ Патăрьелĕнче (халĕ Çĕрпӳ районне кĕрет) хресчен çемйинче çуралнă. 1893-1896 çулсенче вырăнти земство училищинче, каярахпа Элĕкри икĕ класлă училищĕре вĕреннĕ. Ун хыççăн Пĕрçырланти пуçламăш шкулта учительте ĕçленĕ. Пушă вăхăтра фольклорпа этнографи материалĕсем пухнă. 1906 çулта вăл Ĕпхӳри тĕн семинарине вĕренме кĕнĕ, ăна пĕтернĕ хыççăн Хусанти тĕн академийĕнче малалла ăс пухнă. Хусанта вĕреннĕ çулсенче Г.И. Комиссаров уйрăмах чăваш халăх историйĕпе, йăли-йĕркипе, çыруллă культурипе хытă интересленнĕ. 1911 çулта Хусан университечĕ çумĕнчи истори, этнографи, археологи обществин «Известия общества истории, этнографии и археологии» журналĕнче унăн «Чуваши Казанского Заволжья» ятлă ĕçĕ пичетленнĕ.

Текста малалла вулăр...

Чăваш театрĕпе кино йĕркеленĕ

Авăн уйăхĕн 14-мĕшĕнче паллă драматург, куçаруçă, актёр, театрпа кино режиссёрĕ, общество деятелĕ, чăвашсен пĕрремĕш профессиллĕ театрне, «Чăвашкино» студине йĕркелесе яракан, Раççей Федерацийĕн тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ, Чăваш АССРĕн халăх артисчĕ Иоаким Степанович Максимов-Кошкинский çуралнăранпа 120 çул çитрĕ.
Иоаким Максимов-Кошкинский Чĕмпĕр кĕпĕрнинчи Пăва уесĕнчи Кăнна Кушки ялĕнче 1893 çулта кун çути курнă. Ялти пуçламăш тата икĕ класлă шкулсенче вĕреннĕ. Пĕлĕвне Чĕмпĕр чăваш шкулĕнче тата Хусанти художество училищинче тăснă. 1912-1918 çулсенче Хусанти вырăс драма театрĕнче артист тата художник-декоратор пулнă.
1918 çул пуçламăшĕнче И.Максимов-Кошкинск ий Хусанта вĕренекен чăваш çамрăкĕсене тата салтакĕсене пухса чăвашсен вырăнтан вырăна куçса çӳрекен драма театрне йĕркеленĕ.

Текста малалла вулăр...

Чăвашкасси хĕрĕ

М.М. Бикмендееван 90 çулхи юбилейĕ тĕлне
 
Мария Михайловна Бикмендеева 1923 çулхи çурлан (августăн) 25-мĕшĕнче Ульяновск облаçĕнчи Чăнлă районĕнчи Чăвашкасси ялĕнче çуралнă. Кивĕ Улхашри хресчен çамрăкĕсен шкулне (1939), Ульяновскри И.Я. Яковлев ячĕллĕ чăвашсен педагогика училищине (1942) пĕтернĕ. Çĕнĕ Малăкла районĕнчи Упамсар ялĕнчи вăтам шкулта ачасене чăваш чĕлхипе литературине вĕ-рентнĕ (1942–43). Чăвашкас-синчи пуçламăш шкул учительницинче (1943–51), каярах директорĕнче (1951 çул-танпа) ĕçленĕ. Шкулта И.Я. Яковлев музейне уçаканĕ, "Чăвашкасси" кĕнеке авторĕ.
Халăх çут ĕç отличникĕ. ЧР культурăн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ.
Чăвашкасси ялĕнче пурăнать.
 
Çурла уйăхĕн 25-мĕшĕнче Чăвашкассин ятлă, сумлă хĕрĕ Мария Михайловна Бикмендеева 90 çул тултарать.

Текста малалла вулăр...

Кунтикав 100 çул тултарнине уявларĕÇ

Кунтикав ялĕ никĕсленсе кайнăранпа пĕр ĕмĕр çитнине анлăн паллă турĕç. Хăнана С.И.Морозов кĕпĕрнаттăр, Саккунсем кăларакан Пуху депутачĕсем В.Н.Камеко тата А.Г.Еленкин, Чăнлă район пуçлăхĕ Х.В.Рамазанов килсе çитрĕç.
Вĕсене çăкăр-тăварпа тата кăпăклă сăрапа кĕтсе илчĕç. Ял çыннисем 100 каялла мăн аслашшĕсемпе асламăшсем ку çĕре Каша ялĕнчен мĕнле килсе вырнаçнине илемлетсе кăтартса пачĕç, сцена çумĕпе лаша лавĕсем иртсе кайрĕç.
С.И.Морозов нумай çул тăрăшулăх кăтартса вăй хунăшăн Н.П.Антонов тата Н.А.Милюшкин механизаторсене кĕпĕрнаттăрăн Хисеп грамотине парса чысларĕ. Çамрăк фермерăн А.Масловăн ĕçне Тав хучĕ парса хакларĕ. Шкула кайма пуçтарăнма пулăшса темиçе ачана парне пачĕ.
Х.В.Рамазанов та тăрăшуллă çынсене, обществăлла пурнăç хастарĕсене Хисеп хучĕсем, парнесем пачĕ, сцена çине чĕнсе илсе çулланнă хĕрарăмсен пуçĕсене тутăр çыхса ячĕ.

Текста малалла вулăр...

Аллă çул – алла аллăн

«Çемьене тытса тăраканни, çилленме паманни, тарăхсан та каçарма май параканни вăл – юрату», - терĕ йăл кулса Çĕнĕ Улхашри Ефремкинсен çемйи пуçĕ Андрей Владимирович. «Çапла. Юратусăр пурнăçа тĕвĕлейместĕн», - терĕ йăвашшăн Мария Андреевна та.
– Эпир мăшăрпа пит пуян. Пирĕн сакăр ача – пилĕк ывăлпа виçĕ хĕр, вун виçĕ мăнук, виçĕ кĕçĕн мăнук. Пирĕн ылтăн туя кĕрекене пурте пухăнчĕç, - сăмах илчĕç Энтри тетепе Марье аппа. - Хаклă парнесем туяннă, ватă ашшĕпе амăшĕн тĕпелти ĕç-пуçне çăмăллатасшăн чунĕсенчен тăрăшаççĕ. Хамăр та питĕ савăнтăмăр. Паян çăкăр пĕçерес ĕçре пĕр ыйту та çук, ют çĕршывра кăларнă хальхи вăхăтпа шайлашса тăракан çăкăр пĕçерекен кăмака сĕтел çинчех тăрать. Паян шыв, газ килте. Лавккара тем те пур. Пурăн çеç, вилес килмест тупата. Çамрăк чух ачасем умлăн-хыçлăн çуралчĕç, вĕсене кипкепе чĕркенĕ те аннене парса хăварса ĕçе кайнă.

Текста малалла вулăр...

Н.В.Никольский çуралнă ялта

Çу уйăхĕн 17-мĕшĕнче Чăваш Енри Муркаш район администрацийĕ, Чăваш халăх ăс-хакăл ӳнер академийĕ, Чăваш патшалăх гуманитари ăслăлăхĕсен институчĕ тата «Хыпар» издательство çурчĕ йĕркеленипе Купăрляпа Васькино ялĕсенче «Хыпар» хаçат никĕслевçи тата тĕп редакторĕ, чăвашсен пĕрремĕш профессорĕ Николай Васильевич Никольский çуралнăранпа 135 çул çитнине халалланă регионсем хушшинчи ăслăлăхпа практика конференцийĕ иртрĕ.
- Мана кунта Чăваш халăх ăс-хакăлĕпе ӳнер академийĕн президенчĕ Е.Е. Ерагин йыхравларĕ, çавăн чухнех Теччĕ районĕнчи чăвашсен «Пирĕн юрăсемпе ташă кĕввисем аваллăха мантармаççĕ» ятпа тухнă юрăсен пуххине тĕпе хурса «Теччĕ районĕнчи Çĕньял юррисем» темăпа кĕске доклад хатĕрлеме сĕнчĕ.
Палăртнă кун тул çутăлнă-çутăлман çула тухрăмăр. Анчах та Купăрля (Юрмекейкино) ялĕ картта çинче те, Интернетра та, «Атлас автомобильных дорог» справочникра та çук.

Текста малалла вулăр...

«Хыпар» хаçат никĕслевçи

Çу уйăхĕн 19-мĕшĕнче чăвашсен паллă ăсчахĕ, историкĕ, этнографĕ, халăх сăмахлăхне пуçтараканĕ, профессорĕ, истори наукисен кандидачĕ, «Хыпар» хаçатăн никĕслевçи Николай Васильевич Никольский çуралнăранпа 135 çул çитрĕ.
Н.В.Никольский Хусан кĕпĕрнинчи Етĕрне уесĕнчи Шăмат вулăсне кĕрекен Купăрля (халĕ Чăваш Республикин Муркаш районне кĕрет) ялĕнче 1878 çулта нумай ачаллă çемьере çуралнă. Шăматри земство шкулне вĕренсе пĕтернĕ хыççăн Шупашкарти тĕн училищинче, унтан Хусанти тĕн академийĕнче пĕлĕвне ӳстернĕ. Учительсен земство шкулĕнчи, Хусанти учительсен семинарийĕнчи хĕрарăм уйрăмĕсенче чăваш чĕлхине вĕрентнĕ. Хусан университетĕнче доцент тата профессор, Çурçĕр хĕвел тухăç археологи институтĕнче декан тата профессор, Хĕвел тухăç консерваторийĕн директорĕ тата профессорĕ, Хĕвел тухăç педагогика институчĕн профессорĕ пулнă.

Текста малалла вулăр...

Герман Лебедев – Гимн авторĕ

Çу уйăхĕн 11-мĕшĕнче (кивĕ стильпе – акан 28-мĕшĕнче) чăвашсен паллă композиторĕ, дирижёрĕ, ЧАССР тата РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ, Чăваш Республикин Патшалăх гимнĕн авторĕ Герман Степанович Лебедев çуралнăранпа 100 çул çитрĕ.
Пулас композитор Козьмодемьянск уесĕнчи Салапайкасси ялĕнче (халĕ Шупашкар районĕ) çуралнă. Вун çиччĕре вăл Чăваш музыкăпа театр техникумне вĕренме кĕнĕ. Ăна вырăс музыканчĕ В.М. Кривоносов вĕрентнĕ.
Ĕç биографине 1932 çулта Чăваш патшалăх хорĕнче тытăннă. Унтан вăл Çĕмĕрлери сĕтел-пукан тăвакан комбинат çумĕнчи клубăн музыка ертӳçинче, Шупашкарти музыка училищин директорĕнче, каярахпа Чăваш патшалăх филармонийĕнче вăй хунă. Аслă вăрçă çулĕсенче Герман Лебедев патшалăх юрăпа ташă ансамблĕпе совет салтакĕсене концертсем кăтартса хавхалантарнă.

Текста малалла вулăр...

Арçын тивĕçне туллин пурнăçларăм

(О ч е р к)
 
Аллăма киçтĕк тытма хавха-ланта-ракан хĕрарăм Турăсем ман иккĕ – Арăм тата Муза
 
Çуркуннене хут çине сăрăпа ӳкерет вăл, ашшĕ килĕнчи улăм витнĕ ампар тăрринче ларакан илемлĕ йăваш ача. Киçтĕкне пĕрре сăрă çине пусать, тепре шывра тирпейлĕн чӳхет. Ӳкерчĕкре тăван Каша урамĕ, вичкĕн куçĕ ытамлама пултарайнă таран – картиш, урам урлă çуртсем, уй-хир, çаран, вăрман, Сӳнтĕк тăвĕ, Сĕве юхан шывĕ, аякра Пăрăнтăк тĕтреленет. Хĕвелшĕн, ăшăшăн тунсăхланă чăваш ялĕн сарлака урамĕсем тăрăх юпленсе шыв юхать.
Çурт умĕнчи саваланă шурă сак çинче чăваш арĕсем шăкăлтатса калаçса лараççĕ. Пĕри, Анатолий Еграшкинăн аслашшĕ -- Кеккер Çтаппанĕ, калаçнă майăн мăйăхне кăмăллăн шăлса илет. Калаçу евĕккине пĕлтерет ку. Тепри – ентешех, Каша шкулĕнче ачасене ӳнер ăсталăхне хăнăхтаракан маçтăр, ялти хисеплĕ çын Александр Власов, Туляна ӳкерме вĕрентекен художник.

Текста малалла вулăр...

Шкулăм – тăван килĕм!

Аслă Нагаткин вăтам шкулĕ – 140 çулта
 
Аслă Нагаткин вăтам шкул ĕçĕн пĕтĕмлетĕвĕ пуян. 140 çул хушшинче шкултан 7 пин ытла ача пĕлӳ илсе çĕршыв тăрăх саланнă. Ĕмĕр çурăра шкул хăй кăларнă паттăр та пултаруллă ывăл-хĕрĕпе мухтанма пултарать: Н.И.Логинов генерал-майор, физикăпа математика наукисен кандидачĕ Б.С.Романов, РСФСР тава тивĕçлĕ учителĕ Е.П.Щербаков, УлППУ профессорĕ Р.В.Наумов, çĕнĕ технологисен центрĕн директорĕ С.П.Родионов, техника наукисен кандидачĕ Д.П.Уфимкин, ял хуçалăх наукисен кандидачĕ Ф.А.Мударисов, Санкт-Петербургри çар академийĕн преподавателĕ Л.Н.Аристархов тата ыттисем те.
И С Т О Р И
1872 çулта Чĕмпĕр кĕпĕрнин халăх училищисен инспекторĕ И.Н.Ульянов тăрăшнипе Аслă Нагаткинта арçынсен училищи уçăлать. Вăл Революци площадĕнчи вулăс управленийĕн аялти этажĕнче вырнаçать.

Текста малалла вулăр...

Таврапĕлӳçĕсен пĕрлешĕвĕ – 20 çулта

Ульяновск облаçĕнчи чăваш таврапĕлӳçисен союзĕ йĕркеленнĕренпе 20 çул çитрĕ.
Тăван тăрăха тĕпчесе унăн историне çырса пыни пулас ăрăва Тăван çĕршыва юратма майсем туса парать. Юлашки 20 çул хушшинче пирĕн таврапĕлӳçĕсем 100 кĕнеке ытла çырса кăларчĕç, вуншар конференци йĕркелесе ирттерчĕç. Вĕсен хушшинче М.А. Аляпкин, Н.Д. Розов, И.М. Кирпичников, Н.А. Казаков (Ильмовский), Б.А. Улендеев, Д.В. Кузьмин, Л.Ф. Ярославская, С.Г. Ярославский, О.Н. Мустаев, Ф.В. Искендеров, В.Е. Ярухин тата ытти те.
Чăваш хастарĕсем тăрăшнипе 1992 çулта чăваш таврапĕлӳçисен обществи йĕркеленчĕ. Вĕсем нумай документ пуçтарчĕç, вĕсен тăрăх ялсен историне çырчĕç.
17-мĕш номерлĕ наци вулавăшĕнче таврапĕлӳçĕсен юбилей конференцийĕ иртрĕ. Программăна вулавăш ертӳçи О.П. Алькина ертсе пычĕ.
Юбилей ячĕпе Сергей Морозов кĕпĕрнаттăр, Ульяновск хула пуçлăхĕ Марина Беспалова, Болгари çĕршывĕнчи юлташсем Пётр Петров тата Ангел Христов, Болгарири пĕрлешӳллĕ организаци тата Пĕтĕм тĕнчери болгарознани академийĕ салам телеграммисене ячĕç.

Текста малалла вулăр...

Посёлок илемĕ – ĕçчен те тăрăшуллă ветерансем

Чăнлă рабочи посёлокĕ çур ĕмĕрхи юбилейне паллă турĕ.
Шăп 70 çул каялла «Ульяновск – Свияжск» чукун çул юппинче Чăнлă станцийĕ йĕркеленсе кайнă, 50 çул каялла Ульяновск облаçĕнчи депутатсен Канашĕн йышăнăвĕпе ăна рабочи посёлокĕсен ретне тăратса Чăнлă рабочи посёлокĕ ят панă. Посёлокпа пĕрле хăйсен юбилейĕсене «Терем-Теремок» ача пахчи, пĕтĕмĕшле пĕлӳ паракан вăтам шкул, участокри пульница паллă тăваççĕ.
 
Раштавăн 22-мĕшĕнче Чăнлă рабочи посёлокĕн Культура çуртĕнче чаплă уяв пулчĕ. Юбилярсене саламлама Ульяновск область кĕпĕрнаттăрĕ, правительство председателĕ Сергей Морозов, Ульяновск облаçĕнчи Саккунсем кăларакан Пухăвăн Чăнлă районĕнчи суйлав округĕнчен суйланнă депутат Владимир Камеко, Чăнлă районĕн ертӳçи Ханяфи Рамазанов тата ытти чыслă-сумлă çынсем пухăннăччĕ.

Текста малалла вулăр...

Чăваш поэзийĕн пĕрремĕш чĕкеçĕ

Пурăнăç çулĕ вĕçне
Утса тухнă тĕлнелле
Савăнтарчĕ чĕрене
Çак пĕчĕкçĕ кĕнеке.
Эпĕ пулмăп тĕнчере,
Юлĕ манăн кĕнеке.
Муш пушă вăхăтсенче
Тытса пăхăр, е вулăр,
Çыракана асăнăр.
Çак йĕркесене чăвашсен пĕрремĕш поэтесси Анисия Васильевна Княгинина – Ваççа Аниççи – 1967 çулхи нарăсăн 16-мĕшĕнче пĕрремĕш «Çутă çăлтăр хăпарчĕ» кĕнеки Чăваш кĕнеке издательствинче пичетленсе тухнă хыççăн тăванĕсене асăнмалăх çырса парнеленĕ.
Çав вăхăта сăвăç чăваш литературинче тивĕçлĕ вырăн йышăнма ĕлкĕрнĕ. Вăл 1892 çулхи раш-тавăн 25-мĕшĕнче хальхи Ульяновск облаçĕн Чăнлă районне кĕрекен Анат Тимĕрçенте çут тĕнчене килнĕ. Ваççа Аниççи çуралнăранпа 120 çул тултарнине паллă тума Димитровградри таврапĕлӳ музейне поэтессăн пултарулăхне кăмăллакансем, çыравçăсемпе сăвăçсем, вĕренекенсемпе студентсем, çывăх тăванĕсем, обществăлла организацисен представителĕсем, ӳнер ĕçченĕсем, таврапĕлӳçĕсем, регионри массăллă информаци хатĕрĕсен ĕçченĕсем, чăвашлăх тĕнчин хастарĕсем, тĕн тытăмĕнче вăй хуракансем, облаçĕпе паллă пултарулăх ушкăнĕсем пуçтарăнчĕç.

Текста малалла вулăр...

Юманăн пултарулăх каçĕнче

Раштавăн 1-мĕшĕнче Аслă Нагаткинри Культура çуртĕнче чаплă ентешĕмĕр, юратнă шурсухалăмăр, вышкайсăр пултаруллă сăвăç, журналист Анатолий Юман 80 çул тултарнине халалланă юбилей каçĕ иртрĕ. Хисеплĕ çыннăмăра саламлама Ульяновск облаçĕнчен тата Раççейĕн тĕрлĕ хулисенчен çывăх тăванĕсем, тусĕсем, ĕçтешĕсем килсе çитнĕччĕ.
Пултарулăх каçне Ульяновскри «Палнай» фольклор ушкăнĕ уçрĕ. Шăпах çирĕм çул каялла Анатолий Фёдоровичăн 60 çулхи юбилей каçĕнче йĕркеленнĕ ушкăн юрăçисем ырă çулташне «Саламлатăп» юрăпа (сăмахĕ Анатоли Ырьятăн, кĕвви Станислав Толстовăн) саламларĕç.
Родион Кириллов ертсе пыракан «Шуçăм» юрăпа ташă ансамблĕ сăвăçа ыр сунма, юрăсемпе савăнтарма поэт çуралнă Чăвашкасси ялĕнчен килсе çитнĕ. Ун репертуарĕнче те А.Юман сăввисемпе кĕвĕленĕ юрăсем çителĕклĕ.

Текста малалла вулăр...

Чиркӳ кашнинех ăшă кăмăлпа йышăнать

Чăваш чиркĕвĕ 20 çулта
 
Шăп 20 çул каялла – 1992 çулхи чӳкĕн 1-мĕшĕнче – Ульяновск хулинчи вырăс православи чиркĕвĕн Чĕмпĕрпе Мелекесс епархийĕн Таса Сывлăш Апостолсем çине аннă ячĕллĕ чиркӳ алăкĕсем уçăлнă. Халăхра ăна чăваш чиркĕвĕ теççĕ. Уçнă çĕре Прокл епископ (каярах владыка, халь Чĕмпĕрпе Çĕнĕ Спасск митрополичĕ) хăй хутшăннă, хĕрес хурса пил панă. Чăваш чиркĕвĕ уçăлнăранпах ун настоятелĕ пулса вăй хуракан Игнатий игумен хаçат редакцийĕнче хăнара пулчĕ.
 
— Игнатий атте, чăваш чиркĕвне çĕнĕрен уçнă çĕрте тăрăшнă çынсене аса илĕр-ха.
— Ку çурта чăвашсене 1991 çулхи пуш уйăхĕнче панă. Хатĕрленӳ-юсав ĕçĕсем пĕр çулталăка яхăн тăсăлнă. Çак тапхăрта чăвашсем нумай пулăшнă. Çынсем ырă шухăшпа Баратаевка, Вырыпаевка тата ытти ялсенчен нумай çӳренĕ.

Текста малалла вулăр...

Кулăш ăсти – Степан Аслан

Паллă прозаик, очеркист, кулăш ăсти Степан Степанович Аслан çуралнăранпа чӳк уйăхĕн 18-мĕшĕнче 95 çул çитет. ЧР патшалăх кĕнеке палатинче унăн 19 кĕнеки, 200 ытла калавĕсемпе очеркĕсем, повеçĕсемпе романĕсем, статйисем тата ун çинчен çырнă паха материалсем упранаççĕ.
С.С.Аслан 1917 çулта Канаш районĕнчи Тури Сурăм ялĕнче çуралнă. Шăхасанти колхоз çамрăкĕсен шкулĕнчен вĕренсе тухнă. Колхоз почтальонĕнче, Канаш районĕнчи «Социализмшăн» хаçат редакцийĕнче вăй хунă. Çав хушăрах хăй тĕллĕн нумай вĕреннĕ, республикăра тухса тăракан хаçатсене çырса тăнă.
Литературăри ĕçне С.Аслан сăвăсенчен пуçланă. Каярахпа калавсемпе повеçсем хайлама тытăннă. Унăн малтанхи калавĕ «Сăмакка айăкки» 1937 çулта «Сунтал» журналта пичетленнĕ, ăна шкул ачисем вĕренекен «Тăван сăмах» кĕнекене те кĕртнĕ.

Текста малалла вулăр...


■ Страницăсем: 1, 2, [3], 4, 5.